احتباس ادراری
احتباس ادراری ممکن است حاد یا مزمن باشد. در احتباس ادراری حاد علیرغم نیاز اورژانس به دفع ادرار ، در کل مثانه نمی تواند خالی شود وتجمع درد ناک و نا گهانی ادرار رخ می دهد . در احتباس مزمن مقداری ادرار با سختی خارج می شود اما مثانه کامل خالی نمی شود وبنابراین منجر به تجمع تدریجی وبدون درد ادرار می شود. هر دو شکل از احتباس ادراری در مردان شایع است.
عامل ایجاد کنند بیماری
هر چیزی که به پیشابراه فشار وارد کند وجریان ادرار را محدود می کند، می تواند باعث احتباس حاد یا مزمن شود. شایع ترین علت آن در مردان بزرگ شدن پروستات است . بعضی مواقع جریان ادرار بواسطه تنگی پیشابراه وبعضی مواقع نیز به خاطر چسبندگی محکم پوست آلت تناسلی به سر آن محدود می شود.در زنان احتباس ادراری ممکن است در مراحل اولیه حاملگی به خاطر فشاری که رحم بر پیشابراه وارد می کند بوجود آید اما در مراحل انتهایی که رحم به طرف بالا می رود این احتباس از بین می رود .در هردو جنس زن ومرد احتباس ادراری ممکن است بدلیل یبوست ایجاد شود چرا که مدفوع می تواند به پیشابراه فشار وارد کند. بندرت ، در نتیجه بیماریهایی مثل انسداد گردن مثانه (در اثر سنگ مثانه ) و تومورهای مثانه ، احتباس ادراری بوجود می آید . آسیب به اعصاب تغذیه کننده عضلات مثانه نیز می تواند باعث احتباس ادراری شود. آسیب ممکن است در اثر بیماری MS ، دیابت ملیتوس وآسیب به نخاع ایجاد شود. در بعضی موارد احتباس مزمن می تواند به احتباس حاد تبدیل شود که بدلیل افزایش تولید ادرار است . این افزایش ادرار می تواند بعلت مصرف داروی ادرار آور ، هوای سرد یا مصرف الکل بوجود آید . در موارد دیگر احتباس حاد ادراری ممکن است در اثر عوارض جانبی داروهای ضد افسردگی و پارکینسون بوجود آید .
علایم بیماری
- علایم احتباس حاد ادراری طی چند ساعت بروز می کند وشامل موارد زیر است :
- درد شکم
- نیاز به ادرار کردن اورژانس ودرد آور بدون آنکه فرد قادر به این کار باشد.
- برخلاف احتباس حاد ادراری ، احتباس مزمن درد ایجاد نمی کند، گرچه بیماری نارحت کننده است . علایم آهسته ایجاد می شوند وشامل موارد زیر هستند:
- نیاز مکرر اورژانس به ادرار کردن
- تورم شکم
- مشکل در شروع ادرار کردن
- کاهش جریان ادرار که در انتها چکه چکه می شود. در بعضی موارد چکه چکه کردن بی اختیاری ادرار در فواصل بین رفتن به توالت وجود دارد .در صورتی که نتوان ادرار را از کلیه تخلیه نمود باعث آسیب به کلیه می شود.
چه کاری ممکن است انجام شود؟
در صورتی که فرد احتباس حاد ادراری داشته باشد احتمالاٌ نیاز است تا مثانه او دربیمارستان تخلیه شود . در ابتدا آزمایش رکتال ولگن انجام می شود وممکن است بعداٌ جهت شناسایی عامل ایجاد کننده بیماری تست های اختصاصی انجام شود.
درصورتی که آزمایشات روتین نشان دهند که مثانه بزرگ شده است ممکن است شک به احتباس مزمن ادرار برود . تست های تشخیص همان هایی هستند که در مورد احتباس حاد بکار می روند. در صورتی که امکان داشته باشد عامل ایجاد کننده احتباس ادراری درمان می شود ودر اکثر موارد عملکرد مثانه بهبود می یابد . در صورتی که بیماری نتیجه آسیب عصبی باشد ،سوند گذاری دائمی یا متناوب ممکن است نیاز گردد . فرد باید چگونگی سوند گذازی را بیاموزید . احتباس ادراری که در طی حاملگی رخ می دهد با بزرگ شدن رحم و بالا رفتن به طرف شکم بهبود می یابد و اتز فشار بر روی پیشابراه کاسته می شود .