انواع گزیدگی ها
.بیشترین میزان مرگ ومیر در آسیب حیوانات زهردار به ترتیب در :زنبور زرد وعنکبوت دیده می شود.
مارگزیدگی ها
.از کل مارهای روی کرهٌ زمین فقط پنج خانواده شامل مارهای سمی اند، که می توان از مارهای مرجانی ، افعی ها (Pit vipers ) ،و مارهای زنگی نام برد.افعی ها به واسطهٌ بیشترین سهم در مارگزیدگی ها اهمیت بیشتری دارند.(خصوصیات ظاهری تمایز مارهای سمی از غیر سمی آمده است ).جثه واندازه مار تاثیری در سمی بودن یا نبودن آن ندارد.
.در مورد افعی ها نباید از روی رنگ پوست یا الگوی پوستی جهت سمی بودن قضاوت کرد.
.خصوصیات متمایز کننده مارهای مرجانی خطرناک (Coral snakEs ) از شاه مارها (kin& snakes ) که اکثرا بی خطر هستند ، عبارتند از:
.۱-سیاه بودن بینی مارهای مرجانی
۲-مجاور هم بودن نوارهای قرمز وزرد در مارهای مرجانی (ولی در شاره مارها این نوارها از هم توسط یک خط سیاه جدا می شود.)
.مارهای خطرناک بومی ایران ، عبارتنداز :کفچه مار ، افعی های ایران ، مار شاخدار ایران ، مار جعفری ، گرزه مار .
.عمده ترین عوارض گزیدگی با افعی ها، اختلالات انعقادی به صورت خونریزی از لثه ها ،محل نیش ومحل کاتتر وریدی و نکروز (به علت وجود ترکیبات موجد در زهر مار ) ودر کبراها اختلالات عصبی به صورت افت هوشیاری وفلج اندام ها (به علت وجود نوروتوکسین ها ) است.
نحوه برخورد با مارگزیدگی
برخورد اولیه در محل وقوع حادثه:
.خارج کردن قربانی از محل (به علت احتمال گزش مجدد )
.آرام کردن قربانی وبه حالت درازکش خواباندن وی (تمام وسایل از جمله ساعت ،انگشتر و …رااز بدن وی جدا کنید.)
.شناسایی مار (یا اسیر کردن مار در محل امن ، به هیچ عنوان به مار دست نزنید.)
.بی حرکتی عضو گزیده شده در همسطح قلب .
.NPO کردن قربانی .
.شستشوی محل با آب وصابون
.انجام مرتب ارزیابی ABC
.به هیچ عنوان زخم مار گزیدگی را دستکاری نکنید .ساکشن ، یخ و مواد شیمیایی در موضع به کار نبرید.
.در صورتی که گزیدگی با مار کبرا رخ داده است یا مصدوم دچار علایم نورولوژیک شده است، از بانداژالاستیک در عضو آسیب دیده استفاده نمایید.برای این منظور، ابتدا یک لایه باند الاستیک روی عضو بپیچید سپس قطعه ای چوب به عنوان آتل برای بی حرکتی عضو در کنار عضو قرار دهید ومجدد با لایه ای از باند الاستیک عضو وقطعه چوب را بی حرکت کنید.استفاده از این روش در افعی ها ممنوع است .
.بستن ارو وتور نیکه ممنوع است.
.مصدوم را در اسرع وقت ، به نزدیکترین مرکز پزشکی دارای پادزهر منتقل کنید .
اقدامات اورژانس در مارگزیدگی
.در اورژانس اولین اقدام رعایت اصول احیاست .نوع مار باید مشخص شود تا پادزهر مناسب انتخاب گردد.(قابل اعتمادترین یافته در مورد افعی ها Pit ،ودر مورد مارهای زنگی شکل خاص دم در آن هاست ).
.در شرح حال باید در مورد زمان گزش ،تعداد گزش ها وعلایم بالینی مربوط به آن (درد ،کرختی ، گزگزدور دهان ، تهوع ، تنگی نفس ،کرامپ عضلانی و dizziness ) سوال شود.حتما در موارد تاریخچه واکسیناسیون کزاز، دارویی ، مشکلات طبی، سابقه آلرژی (خصوصاً پس از تماس با اسب )،تاریخچه ترزیق سرم اسبی ،تاریخچه تزریق ضد سم ) نیز پرسیده شود.در معاینه محل گزش به علایم نیش یا خراشیدگی و همچنین envenomation مو ضعی (ادم ،پتشی ،اکیموز،تاول توجه شود.
.معاینه نبض ها ، دیستال اندام ها ومعاینه سیستمیک و نورولوژیک انجام شود.حتمامحیط اندام گزیده شده و پنج اینچ بالاتر از آن اندازه یری وثبت شود.(جهت تخمین سترش سم واثر آنتی ونین).
.در صورت گذشت کمتر از ۳۰ دقیقه از گزش باید همان مراقبت های گفته شده انجام شود .حتماً یک رگ بزرگ محیطی با نرمال سالین تعبیه شود (در اندام غیر درگیر ).U/B، CBC ،تست های انعقادی ، سطوح فیبرینوژن ، مشتقات فیبرین ،الکترولیت ها ، BUN و Cr را چک کنید وحتما ECG از بیمار بگیرید.
.علایم حیاتی باید به دقت مانیتور شود .
.رزرو خون وکراس مچ انجام دهید.
.قربانیان اغلب به دلیل از دست دادن مایع وخونریزی فشار خون پایینی دارند.
.گاه ممکن است در یک اندام متورم وادما تو جهت معاینه نبض دیستال ، داپلر سونوگرافی لازم شود. در صورت شک قوی به سندرم کمپارتمان باید فشار کپارتمان اندازه گیری شده ومشاوره جراحی داده شود ودر صورت فشار بیشتر از &30mmH باید فاشیوتومی انجام گیرد.
.برای تجویز آنتی ونین نیاز به تعیین شدت گزیدگی است. موارد نیازمند به تجویز آنتی ونین عبارتند از:
-بروز علایم سیستمیک
-ایجاد علایم شدید موضعی
-هرچه محل گزش دیستال تر باشد مسمومیت همراه کمتر است.
.گزش های داخل وریدی ممکن است به سرعت کشنده باشند.
.خطر انتقال سریع سم در گزش های روی تنه،گردن و صورت بسیار بالاست .
.به دلیل اینکه آنتی ونین ( anit venin ) از سرم اسبی تهیه می شود ، لذا تست پوستی قبل از تزریق آن لازم است.همچنین اقدامات لازم برای احتمال آلرژی و آنافیلاکسی وعوارض دیگر باید در نظر گرفته شود .البته سابقه حساسیت به پادزهر منع مطلق برای تجویز آن نیست .
.حاملگی منعی برای تجویز آنتی ونین نیست ودر افراد آلرزیک ویا باسابقه حساسیت به آنتی ونین (سرم ضد مار ) اگر envenomation شدید باشد، باید پس از حساسیت زدایی آن را تجویز کرد.
.به هیچ عنوان آنتی ونین در محل زخم یا دور آن تزریق نگردد.
نکات مشابه
آزمایش خون در منزل
آمبولانس خصوصی
اکوی قلب در منزل
اکو و نوار قلب در منزل
تزریقات در محل
تزریقات در منزل
خدمات پرستاری در منزل
خدمات پزشکی در منزل
فیزیوتراپی در منزل
گفتاردرمانی در منزل
کاردرمانی در منزل
درمان در منزل
رادیولوژی در منزل
سونوگرافی در محل
آزمایش خون در منزل
خدمات پرستاری در منزل
درمان در خانه
سرم تراپی و تزریق سرم در منزل
ویزیت متخصص در منزل